Skorzystaj z pomocy jednego z 200 naszych Konsultantów.
Finanse
Pracujemy:
pn. - pt. 9:00 - 19:00
Zadzwoń 22 270 00 00
Oszczędzanie

Lokata czy obligacja – co lepsze?

W dzisiejszej publikacji skupię się na zagadnieniu związanym głównie z obligacjami Skarbu Państwa. Dokonam charakterystyki i zestawienia poszczególnych rodzajów obligacji etc. Postaram się odpowiedzieć na pytanie – co jest lepsze – czy lokata, czy obligacja, w kontekście różnego rodzaju typów inwestorów.

Tytułem wstępu wyjaśniam, że zarówno obligacje skarbowe oraz lokaty bankowe stanowią niezwykle bezpieczne formy oszczędzania pieniędzy, jednakże pozbawione są aż takich możliwości uzyskania korzyści finansowej (zysku). Wszystko zależy od rodzaju inwestora i oczekiwanych zwrotów z inwestycji (w tym przypadku inwestycji rozumianej jako oszczędzanie).

Czym są obligacje skarbowe?

Na wstępie powinieneś wiedzieć czym właściwie są obligacje skarbowe. Przedstawiając to zagadnienie opisowo wskazuje się podążając za Ministerstwem Finansów, że są to papiery wartościowe, które są sprzedawane przez Ministra Finansów, który reprezentuje Skarb Państwa. Sprzedając obligacje Minister Finansów pożycza od nabywcy obligacji określoną sumę pieniędzy i zobowiązuje się ją zwrócić wraz z należnymi odsetkami (tzn. wykupić obligacje) w określonym czasie.

Warto jest również posiadać wiedzę odnośnie tego, jak definiowane są obligacje skarbowe przez naszego ustawodawcę. Zgodnie bowiem z art. 100 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2023 r. poz. 1270) – zw. dalej „ustawa” – obligacja skarbowa jest papierem wartościowym oferowanym do sprzedaży w kraju lub za granicą, oprocentowanym w postaci dyskonta lub odsetek. Obligacja skarbowa sprzedawana jest na rynku pierwotnym:

1) z dyskontem;

2) według wartości nominalnej;

3) powyżej wartości nominalnej;

– i wykupywana po upływie okresu, na jaki została wyemitowana.

Powinieneś również znać podstawowe cechy, które charakteryzują obligacje skarbowe. Należą do nich:

  • obligacje skarbowe są bezpieczne (w praktyce uznawane są za najbezpieczniejszą formę oszczędzania pieniędzy, gdyż emitentem jest Skarb Państwa i to on je zabezpiecza);
  • prostota w ich wewnętrznej konstrukcji. Ich zakup nie wymaga fachowej wiedzy. Są one łatwo dostępne, gdyż występuje spora ilość punktów sprzedaży, różnych form sprzedaży – można jest kupić zarówno w stacjonarnym punkcie, przez internet oraz przez telefon;
  • zyskowność, gdyż obligacje Skarbu Państwa przynoszą swoim nabywcom indywidualnym zysk na takim samym lub wyższym poziomie niż obligacje hurtowe, które są oferowana większym podmiotom (głównie dużym inwestorom);
  • elastyczność, gdyż nabywca obligacji skarbowych może wycofać wpłacone pieniądze (oznacza to zwrot posiadanych obligacji). Nazywamy to tzw. przedterminowym wykupem. Z przedterminowego wykupu korzystają osoby, które nagle potrzebują pieniędzy. Wyjaśnienie praktyczne – w przypadku skorzystania z tej możliwości, wartość narosłych odsetek zostanie jednak pomniejszona o opłatę, której wysokość określona jest w liście emisyjnym danej obligacji. Wynosi ona 50 gr za każdą sztukę obligacji rocznej ROR, 70 gr za każdą sztukę obligacji 2-letniej (DOR), 3-letniej (TOS) i 4-letniej (COI) oraz 2 zł za każdą obligację 10-letnią (EDO). O wszystkich powyższych rodzajach obligacji mowa jest szerzej w poniższej tabeli;
  • premia, gdyż dotychczasowi posiadacze obligacji skarbowych mają dodatkowy zysk przy zamianie starych obligacji skarbowych na nowe obligacje skarbowe;
  • jasne i czytelne zasady, które są przedstawiane w zrozumiałej dla potencjalnego nabywcy formie bez gwiazdek, małych liter etc.;
  • brak dodatkowych opłat i ukrytych prowizji;
  • brak konieczności zakładania i prowadzenia dodatkowych kont bankowych (konto oszczędnościowe nie jest wówczas wymagane);
  • szeroka dostępność bez względu na ilość środków – brak limitów kwotowych (często jest to główna różnica w zestawieniu z lokatami, które posiadają takie ograniczenia);
  • powszechność, gdyż coraz więcej osób korzysta z tego instrumentu finansowego i obligacje cieszą się dość sporym zainteresowaniem inwestorów prywatnych;
  • istnieje możliwość zakupu obligacji na osobę bliską. Jako przykład należy podać sytuację, w której posiadasz małoletniego syna. Wówczas możesz dokonać zakupu na rzecz swojego dziecka. Jeśli Twój syn jest pełnoletni, zakupu może dokonać samodzielnie.

Zakres możliwości jakie daje obligacja skarbowa w zakresie oszczędzania jest niezwykle szeroka. To oferta dla tych, którzy szukają zarówno krótko-, średnio- jak i długookresowych form oszczędzania. Jest przeznaczona dla ludzi o różnych portfelach, różnych oczekiwaniach, różnej wiedzy na temat finansów etc. W praktyce oznacza to, że obligacje skarbowe skierowana są do bardzo szerokiego kręgu odbiorców. Dlatego też od wielu lat są tak popularne i uznawane za najbezpieczniejszą formę oszczędzania.

Jak działają obligacje skarbowe?

Opisując mechanizm działania obligacji skarbowych najlepiej wytłumaczę to posługując się przykładem. Pan Marek ma odłożoną konkretną ilość środków pieniężnych i jest zdecydowany zainwestować w obligacje Skarbu Państwa w wymiarze najbliższego roku. W tym celu udaje się do oddziału Banku PKO BP i dokonuje zakupu. Jego obligacje skarbowe są bezpieczne, gdyż to Skarb Państwa występuje w roli dłużnika i jest gwarantem wykupu obligacji od Pana Marka (nie ma sytuacji, w której Skarb Państwa nie wykupi tych obligacji od Pana Marka).

Skarb Państwa dodatkowo wypłaca wypracowane wcześniej odsetki, odpowiada również całym swoim majątkiem. Jest to powszechnie uznawana za najbezpieczniejszą z form oszczędzania/lokowania pieniędzy. Pan Marek może w każdej chwili sprzedać swoje obligacje co nazywa się w praktyce przedterminowym wykupem. W dużym uproszczeniu oznacza to, że dokonując zakupu obligacji udzielasz pożyczki skarbowi państwa.

Jakie są rodzaje obligacji skarbowych?

Aktualnie masz możliwość przystąpienia do zakupu szerokiej gamy obligacji skarbowych, które różnią się od siebie w zakresie parametrów procentowych oraz czasowych. W dużym uproszczeniu mogę stwierdzić, że występują trzy rodzaje obligacji skarbowych, do których należą:

  1. Obligacje skarbowe, które mają stałe oprocentowanie;
  2. Obligacje skarbowe, które mają zmienne oprocentowanie;
  3. Obligacje skarbowe, które są indeksowane inflacją (aktualnie jest to cecha charakterystyczna obligacji skarbowych, które są zawierane na minimum 4 lata) – są to tzw. obligacje indeksowane inflacją.

Bardziej szczegółowy podział na poszczególne rodzaje obligacji skarbowych przedstawiłem w tabeli poniżej (wyjaśniam – jest to stan prawny na dzień 1 marca 2024 r.).

 

Rodzaje aktualnych obligacji skarbowych (stan na dzień 1 marca 2024 r.)
Nazwa (symbol)OprocentowanieOkresKrótki opis
OTS3.00%Obligacje 3-miesięczneStałoprocentowe
ROR6.05%Obligacje roczneZmiennoprocentowe
DOR6.30%Obligacje 2-letnieZmiennoprocentowe
TOS6.40%Obligacje 3-letnieStałoprocentowe
COI6.55%Obligacje 4-letnieIndeksowane inflacją
EDO6.80%Obligacje 10-letnieIndeksowane inflacją
ROS6.75%Obligacje 6-letnieIndeksowane inflacją
ROD7.05%Obligacje 12-letnieIndeksowane inflacją
Pozostałe rodzaje obligacji (IKE i IKZE)
Obligacje-IKE (Indywidualne Konto Emerytalne)


(Wyjaśnienie – maksymalny limit wpłat na IKE w 2024 r. wynosi 23 472 zł)
a)       Roczne oszczędnościowe obligacje skarbowe o oprocentowaniu zmiennym (ROR)
b)       Dwuletnie oszczędnościowe obligacje skarbowe o oprocentowaniu zmiennym (DOR)
c)       Trzyletnie oszczędnościowe obligacje skarbowe o oprocentowaniu stałym (symbol TOS)
d)       Czteroletnie indeksowane oszczędnościowe obligacje skarbowe (COI)
e)       Dziesięcioletnie emerytalne oszczędnościowe obligacje skarbowe (EDO)
Obligacje-IKZE (Indywidualne Konto Zabezpieczenia Emerytalnego)

(Wyjaśnienie – maksymalny limit wpłat na IKZE w 2024 r. wynosi 9 388,80 zł, natomiast w przypadku osoby prowadzącej pozarolniczą działalność 14 083,20 zł)
a)       Roczne oszczędnościowe obligacje skarbowe o oprocentowaniu zmiennym (ROR)
b)       Dwuletnie oszczędnościowe obligacje skarbowe o oprocentowaniu zmiennym (DOR)
c)       Trzyletnie oszczędnościowe obligacje skarbowe o oprocentowaniu stałym (symbol TOS)
d)       Czteroletnie indeksowane oszczędnościowe obligacje skarbowe (COI)
e)       Dziesięcioletnie emerytalne oszczędnościowe obligacje skarbowe (EDO)
Źródło: na podstawie www.obligacjeskarbowe.pl

 

Jakie jest oprocentowanie obligacji skarbowych?

Powinieneś wiedzieć, że obligacje skarbowe mogą mieć różne podejście do kwestii formy oprocentowania. Rozróżniamy oprocentowanie stałe, oprocentowanie zmienne oraz oprocentowanie indeksowane inflacją. W tabeli powyżej przedstawiłem Tobie poszczególne rodzaje obligacji skarbowych, które mają określoną wartość procentową (na dzień 1 marca 2024 r. jest to oprocentowanie od 3,00% do 7,05% w skali roku). Są to zatem wartości zbliżone do lokat bankowych. Wyjaśniam również, że często obligacje skarbowe są porównywane z lokatami bankowymi (oprocentowanie lokat bankowych często jest zbliżone do oprocentowania obligacji, jednakże lokaty bankowe to zupełnie inne instrumenty finansowe).

Czy obligacje skarbowe są bezpieczne?

Obligacje skarbowe to powszechnie uznawana za najbezpieczniejszą forma oszczędzania, gdyż ich emitentem jest Skarb Państwa. To właśnie Skarb Państwa występując w roli dłużnika i jest jednocześnie gwarantem wykupu obligacji od nabywców i wypłacenia należnych odsetek. Skarb Państwa w takiej sytuacji odpowiada za te zobowiązania całym majątkiem, dlatego obligacje skarbowe są traktowane jako najbezpieczniejsza forma oszczędzania. Należy podkreślić, że obligacje coraz częściej wybierane są przez szerokie grono oszczędzających (zarówno osoby młodsze oraz starsze).

Jak kupić detaliczne obligacje skarbowe?

Procedura zakupu obligacji skarbowych jest czytelna i dość prosta. Musisz wiedzieć, że generalnie obowiązują trzy tryby zakupu detalicznych obligacji skarbowych (obligacji skarbu państwa). W tym celu najlepiej posłużyć jest się przykładami z życia (3 najczęstsze metody zakupu obligacji skarbowych):

Przykład

Państwo Kowalscy są zainteresowani zainwestowaniem swoich oszczędności w obligacje skarbowe. Niestety nie potrafią obsługiwać bankowości internetowej, ale słyszeli o możliwości zakupu obligacji bezpośrednio w oddziale banku. Wspólnie wybierają się do banku, gdzie dokonują zakupu konkretnych obligacji skarbowych za określoną sumę pieniędzy. W takiej sytuacji pracownik banku przedstawi możliwe rozwiązania, natomiast to do decyzji Państwa Kowalskich pozostanie decyzja, które z rozwiązań i na jak długo wybiorą. Jest to forma zakupu przez agenta emisji, którym jest bank. Państwo Kowalscy będą wówczas mogli kupić tzw. obligacje oszczędnościowe. W standardowej ofercie adresowanej do nabywców indywidualnych znajduje się sześć typów obligacji skarbowych. Państwo Kowalscy mają do wyboru papiery: 3-miesięczne, roczne, 2-, 3-, 4- oraz 10-letnie, a także 6- i 12-letnie, jeśli są beneficjentami programu Rodzina 800 plus. Obligacje oszczędnościowe są sprzedawane co miesiąc. Cena zakupu jest stała i każdego dnia sprzedaży wynosi równo 100 zł.

Zakup jest możliwy w oddziałach PKO Banku Polskiego w całym kraju oraz w Punktach Obsługi Klientów Biura Maklerskiego PKO Banku Polskiego.

Przykład

Pan Arkadiusz (informatyk) zainteresowany jest zainwestowaniem nadwyżki pieniędzy, które dostał w ramach premii rocznej. Pan Arkadiusz biegle posługuje się komputerem i korzysta z dobrodziejstw bankowości internetowej. Zdecydowanie bardziej woli załatwić sprawy przez internet. W takiej sytuacji dokonuje zakupu obligacji skarbowych bezpośrednio przez internet, przy wykorzystaniu bankowości internetowej konkretnego banku. W takich okolicznościach Pan Arkadiusz samodzielnie zapoznaje się z ofertą dostępnych obligacji i dokonuje wyboru.

Zakup jest możliwy za pośrednictwem internetu pod adresem: www.zakup.obligacjeskarbowe.pl

Przykład

Pani Barbara jest osobą, która często korzysta z telefonu i doskonale nim się posługuje. Ma też zaufanie do osób, które obsługują infolinie banków, urzędów etc. Dlatego też często wykonuje połączenia telefonicznie do tych instytucji. Jednocześnie nie posługuje się biegle internetem. Pani Barbara może zainwestować nadwyżkę swoich pieniędzy w obligacje skarbu państwa poprzez ich zakup przez telefon. W tym celu kontaktuje się z punktem sprzedaży obligacji i dokonuje zakupu.

Zakup jest możliwy za pośrednictwem telefonu pod numerami: 801 310 210 lub (+48) 81 535 66 55 (obsługa możliwa po rejestracji klienta w Punkcie Sprzedaży Obligacji i aktywacji dostępu przez telefon).

Czym różni się lokata od obligacji skarbowych?

Teraz powinieneś zapoznać się z informacji na temat tego, jakie są różnice pomiędzy lokatą a obligacją skarbową. Wyjaśniam – gwarantem obligacji jest Skarb Państwa, natomiast gwarantem lokaty jest Bankowy Fundusz Gwarancyjny. Lokata bankowa również jest bezpieczna. Może się zdarzyć, że lokaty bankowe mają wyższe oprocentowanie aniżeli obligacje Skarbu Państwa.

Za obligacje odpowiada Ministerstwo Finansów, za lokaty odpowiadają konkretne banki. W przypadku lokat ich zerwanie powoduje utratę korzyści (odsetek). Na uwagę zasługuje również sam fakt istnienia mechanizmu w postaci kapitalizacji odsetek (kapitalizacja odsetek to dopisywanie narosłych odsetek do kapitału, powiększenie kapitału o odsetki, które zostały przez ten kapitał wygenerowane. Okres, po jakim narosłe odsetki są dopisywane do kapitału, jest nazywany okresem kapitalizacji).

Obligacje skarbowe nie posiadają limitu kwotowego. Oznacza to, że w przeciwieństwie do lokaty bankowej możesz wpłacić na nie dowolną kwotę. Tak samo dotyczy to możliwości minimalnego zainwestowania. W praktyce oznacza to, że możesz zainwestować w obligacje już 100 zł, gdzie w przypadku lokaty bankowej minimalną wartością może być np. 1000 zł.

Obligacje korporacyjne natomiast stanowią zupełnie odrębny element, który wymaga osobnego omówienia w kolejnej publikacji.

Jakie są podobieństwa pomiędzy lokatą a obligacjami skarbowymi?

Oba instrumenty finansowe są bezpieczne (obligacje skarbowe zabezpiecza Skarb Państwa, natomiast lokaty bankowe zabezpiecza Bankowy Fundusz Gwarancyjny do równowartości 100.000 euro w złotych polskich). Oba instrumenty są przeznaczone do pomnażania oszczędności w czasie (z reguły są to minimum 3-miesiące). Oba instrumenty charakteryzuje prostota w ich nabyciu (oba można kupić zarówno w banku oraz przez internet).

Co lepsze – lokata czy obligacje skarbowe?

Odpowiedź na tak postawione pytanie nie jest jednoznaczna. Wszystko zależy od tego o jakim typie inwestora jest mowa. Zdecydowanie dla osób pragmatycznych i ceniących sobie bezpieczeństwo oba rozwiązania są korzystne. Zdecydowanie bezpieczniejsze są obligacje skarbowe, jednakże lokaty bankowe często oferują wyższe oprocentowanie. Na uwagę zasługuje również fakt, iż warto jest dywersyfikować swój portfel inwestycyjny i posiadać zarówno obligacje oraz lokaty.

 

Źródła:

  1. Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2023 r. poz. 1270);
  2. https://www.obligacjeskarbowe.pl/

Warto wiedzieć

  • Warto jest posiadać różnego rodzaju instrumenty finansowe, które są związane z oszczędzaniem lub inwestowaniem. Dywersyfikacja portfela inwestycyjnego jest niezwykle istotnym elementem, który charakteryzuje świadomego inwestora.
  • Obligacje czteroletnie należą do dość popularnych instrumentów finansowych, którymi interesuje się spore grono osób skupionych wokół tematyki oszczędzania i zarabiania (pomnażania) pieniędzy.
  • Obligacje długoterminowe są rozwiązaniem stosownym dla inwestora, który przewiduje, że w najbliższej przyszłości nie będzie musiał korzystać z ulokowanych wcześniej środków pieniężnych.
  • Występują główne trzy rodzaje obligacji ze względu na parametr oprocentowania (obligacje stałoprocentowe, obligacje zmiennoprocentowe oraz obligacje indeksowane inflacją – oprocentowanie zależne od inflacji).
  • Dostęp do zakupu obligacji skarbowych jest niezwykle prosty i bezpieczny.

FAQ – najczęściej zadawane pytania

  1. Co jest bezpieczniejsze - lokata czy obligacje skarbowe?

    Oba instrumenty finansowe są bezpieczne. Obligacje skarbowe zabezpiecza Skarb Państwa, natomiast lokaty bankowe zabezpiecza Bankowy Fundusz Gwarancyjny. Powszechnie uznaje się, że obligacje są najbezpieczniejszą formą oszczędzania pieniędzy.

  2. Czy warto kupić obligacje skarbowe w 2024 roku?

    Tak. Zdecydowanie warto jest kupić obligacje skarbowe w 2024 r., szczególnie jeżeli umówimy o dążeniu do dywersyfikacji portfela. Do zastanowienia pozostaje kwestia czasu na jaki warto jest rozważyć zakup obligacji.

  3. Czy od zysku z obligacji skarbowych płaci się podatek Belki?

    Tak. Podatek Belki od zysków z obligacji skarbowych jest pobierany podobnie jak w przypadku lokat bankowych. Aktualnie podatek Belki wynosi 19 %.

  4. Dlaczego warto kupować obligacje skarbowe?

    Obligacje skarbowe warto jest nabyć ze względu na bezpieczeństwo tego instrumentu finansowego. Dodatkowo warto jest dywersyfikować swój portfel inwestycyjny. Obligacje skarbowe są solidnym zabezpieczeniem finansowym.

  5. Czy można sprzedać obligacje skarbowe przed terminem?

    Tak. Można sprzedać obligacje skarbowe przed terminem. Proceder ten nazywamy tzw. przedterminowym wykupem. Wówczas możesz wycofać wpłacone pieniądze – tzn. zwrócić dowolną liczbę posiadanych obligacji do Skarbu Państwa. W praktyce taka sytuacja występuje stosunkowo często i nie jest czymś nadzwyczajnym, lecz mniej powszechnym ze względów dążenia do maksymalizacji zysków.

  6. Jakie dokumenty potrzebne są przy zakupie obligacji skarbowych?

    Proces zakupu obligacji jest niezwykle prosty i intuicyjny. Przy zakupie obligacji wymagany jest: dowód osobisty (w przypadku rezydentów) oraz paszport (w przypadku nierezydentów). Są to jedyne wymagane dokumenty przy zakupie obligacji skarbowych.

Porównaj lokaty
Adrian Chruszcz
Oceń artykuł
5

Komentarze:

Subscribe
Powiadom o
guest

1 Komentarz
najnowszy
najstarszy oceniany
Inline Feedbacks
View all comments
Wedge
Wedge
4 dni temu

Lokata w banku jest dużo lepsza. Odsetki te same, podatek belki jest w obu przypadkach przy czym w bank automatycznie pobiera a z obligacji sam musisz wypełnić PIT8C i wpłacić. Szkoda czasu. Lipa aby pożyczając pieniądze Państwu być krojonym podatkiem. Bankstera rozumiem – i tak zarabiają krocie.