Skorzystaj z pomocy jednego z 200 naszych Konsultantów.
Finanse
Pracujemy:
pn. - pt. 8:00 - 19:00
Zadzwoń 22 417 11 63

Przedawnienie kredytu – czy jest w ogóle możliwe?

Przedawnienie kredytu to sposób na uniknięcie konieczności spłaty zobowiązania. Skorzystanie z instytucji przedawnienia wymaga upływu czasu określonego w przepisach prawnych. Jednak nie wszystkie konsekwencje przedawniania będą dla dłużnika pozytywne.

mężczyzna w garniturze pokazujący puste kieszenie
Źródło obrazka: depositphotos
OBLICZ ZDOLNOŚĆ

Podstawowym obowiązkiem kredytobiorcy jest spłata zobowiązania finansowego w terminie określonym umową czy zgodnie z ustalonym przez bank harmonogramem. Opóźnienia płatności wiążą się z licznymi konsekwencjami: zaczynając od odsetek karnych naliczonych za każdy dzień zwłoki, a kończąc na postępowaniu sądowym i egzekucji długu. Wyjątkowo można uniknąć negatywnych rezultatów braku płatności raty czy nawet całego kredytu. Pozwala na to instytucja przedawnienia roszczeń.

Na czym polega przedawnienie kredytu?

W języku prawniczym mówimy o przedawnieniu roszczeń majątkowych. Potocznie można użyć określenia przedawnienie kredytu. W praktyce chodzi o możliwość skutecznego dochodzenia spłaty zadłużenia przed sądem. Wierzyciel czyli bank ma określony w ustawie czas na dochodzenie spłaty długu. Po upływie terminu przedawnienia dłużnik może skutecznie uchronić się przed zwrotem kwoty zobowiązania.

Jeśli dłużnik jest konsumentem – czyli osobą fizyczną, która dokonuje z przedsiębiorcą czynności prawnej niezwiązanej bezpośrednio ze swoją działalnością gospodarczą czy zawodową, wówczas bank nie ma możliwości skutecznego żądania zaspokojenia przedawnionego roszczenia czyli spłaty kredytu.

Przedawnienie kredytu dotyczy zatem sytuacji, kiedy kredytobiorca pomimo obowiązku płatności raty opóźnia się z przekazaniem pieniędzy lub całkowicie zaniecha płatności. Bez znaczenia jest powód opóźnienia – mogą to być zarówno przejściowe kłopoty finansowe kredytobiorcy czy brak środków na koncie w przypadku stałego zlecenia. Działanie, które może w takiej sytuacji podjąć bank jest ograniczone czasowo. Po upływie terminu przedawnienia nie ma już możliwości dochodzenia od kredytobiorcy spłaty zobowiązania.

Jaki jest termin przedawnienia kredytu?

Termin przedawnienia roszczeń związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej wynosi 3 lata. Oznacza to, że bank może skutecznie dochodzić spłaty kredytu od dłużnika przez okres 3 lat.

Termin ten obowiązuje zarówno w przypadku, jeśli klientem banku jest osoba fizyczna, jak i przedsiębiorca. Jeśli pożyczkodawcą jest osoba fizyczna, wówczas termin przedawnienia będzie dłuższy i wyniesie 6 lat. Od zasad ogólnych określonych w art. 118 kc istnieją wyjątki określone w przepisach szczególnych.

Przykład: Zgodnie z art. 731 kc roszczenia wynikające ze stosunku rachunku bankowego przedawniają się z upływem 2 lat – chodzi m.in. o dochodzenie przez bank spłaty debetu w rachunku bankowym.

Rodzaj umowyTermin przedawnienia
Umowa kredytu bankowego
3 lata
Umowa pożyczki prywatnej
6 lat
Karta kredytowa
3 lata
Umowa pożyczki w firmie pozabankowej
3 lata
Debet na koncie
2 lata

Zgodnie z kodeksem cywilnym terminy przedawnienia roszczeń nie mogą być skracane ani przedłużane w drodze czynności prawnej. Oznacza to, że bank w umowie kredytowej nie może zastosować dłuższego terminu przedawnienia kredytu niż ten określony w ustawie.

Aktualnie obowiązujące przepisy nakładają na sąd obowiązek badania czy roszczenie majątkowe wierzyciela przeciwko konsumentowi nie uległo przedawnieniu. Wcześniej sąd badał kwestie związane z przedawnieniem tylko w przypadku podniesienia takiego zarzutu przez dłużnika w toku rozprawy. Obecne uregulowania w większym zakresie chronią interesy konsumenta jako słabszej strony postępowania.

Bieg terminu przedawnienia

Termin przedawnienia kredytu zaczyna biec od momentu, kiedy roszczenie stało się wymagalne czyli w przypadku umowy kredytu od dnia, kiedy dłużnik zgodnie z umową miał uregulować ratę lub cały dług.

Bank może zastrzec możliwość wypowiedzenia lub rozwiązania umowy ze skutkiem natychmiastowym w przypadku zaległości w spłacie kredytu. Taka sytuacja oznacza, że harmonogram spłaty i poszczególne terminy płatności rat przestają obowiązywać, a dłużnik jest zobowiązany uregulować cały dług od razu. Wówczas termin przedawnienie dla każdej z zaległych rat nastąpi osobno, po upływie 3 lat od ich wymagalności. Natomiast raty, które zgodnie z harmonogramem miały zostać spłacone później, przedawnią się wszystkie łącznie w terminie 3 lat od daty określonej w wypowiedzeniu lub rozwiązaniu umowy.

Koniec terminu przedawnienia przypada na ostatni dzień roku kalendarzowego czyli 31 grudnia. Oznacza to, że maksymalny okres kiedy bank może dochodzić spłaty kredytu, to w praktyce nawet cztery lata – jeśli zaległa rata była wymagalna na początku roku.

Co powoduje przerwanie biegu terminu przedawnienia?

Kodeks cywilny wskazuje trzy sytuacje, które powodują przerwanie biegu terminu przedawnienia. Dotyczą one nie tylko kredytu, ale też innych roszczeń majątkowych. Są to:

  • każda czynność przed sądem lub innym organem powołanym do rozpoznania sprawy albo przed sądem polubownym, która została podjęta w celu dochodzenia, ustalenia, zaspokojenia lub zabezpieczenia roszczenia,
  • uznanie roszczenia przez dłużnika czyli np. wniosek kredytobiorcy o odroczenie terminu płatności albo jednorazowa wpłata pieniędzy na konto wierzyciela z tytułu spłaty kredytu,
    wszczęcie mediacji.

Po każdym przerwaniu przedawnienia, biegnie ono od początku. Jeśli bank skieruje sprawę do sądu albo rozpocznie proces mediacji, przedawnienie rozpocznie bieg na nowo dopiero po zakończeniu tego postępowania.

Przedawnienie kredytu hipotecznego a konsumenckiego

Hipoteka stanowi najlepsze dla banku zabezpieczenie spłaty kredytu. W przypadku opóźnienia w spłacie zobowiązania kredytodawca może doprowadzić do licytacji nieruchomości i w ten sposób odzyskać dług. W przypadku kredytów hipotecznych przedawnieniu ulegają jedynie odsetki.

Dla kredytów gotówkowych, do których stosuje się przepisy ustawy z 12 maja 2011 r. o kredycie konsumenckim, obowiązują ogólne zasady przedawnienia czyli 3 lata. Chodzi tu zarówno o pożyczki udzielane konsumentom przez banki, jak i instytucje pozabankowe do kwoty 255.550 zł. Przedawnieniu ulega zarówno kwota główna, jak i odsetki.

Czy przedawnienie kredytu trafia do baz BIK i BIG i kiedy z nich znika?

Przedawniony dług nie ulega umorzeniu. Konsekwencją instytucji przedawnienia jest jedynie brak możliwości skutecznego dochodzenia jego spłaty przez wierzyciela przed sądem. Dłużnik nie musi co prawda zwrócić pieniędzy, jednak informacja o zaciągnięciu zobowiązania trafia zawsze do rejestru Biura Informacji Kredytowej (BIK), a także pod pewnymi warunkami do BIG – czyli biur informacji gospodarczej.

Przedawnienie kredytu w BIK

BIK to instytucja, której zadaniem jest gromadzenie informacji na temat terminowości spłat pożyczek i kredytów udzielanych zarówno osobom fizycznym nie prowadzącym działalności gospodarczej, jak i firmom. Dane są przekazywane przez banki, firmy pożyczkowe, SKOKi a także bankowe firmy leasingowe i faktoringowe. Informacje o zaciągnietym zobowiązaniu kredytowym są przekazane do BIK w momencie udzielenia kredytu aż do jego całkowitej spłaty. W przypadku opóźnienia w płatności powyżej 60 dni, dane mogą być przetwarzane przez okres 5 lat. Następnie trafiają do bazy danych statystycznych, gdzie są przechowywane przez 12 lat.

Przedawnienie kredytu w BIG

Biura Informacji Gospodarczej to kilka instytucji (np. BIG InfoMonitor), których zadaniem jest gromadzenie informacji w zakresie terminowych płatności rachunków, faktur i innych należności. Do rejestru mogą trafić dane klienta, jeśli zostały spełnione łącznie następujące warunki:

  • należność konsumenta zalegającego ze spłatą wyniosła co najmniej 200 zł,
  • termin płatności upłynął co najmniej 30 dni przed zgłoszeniem,
  • minęło co najmniej 30 dni od wysłania dłużnikowi wezwania do zapłaty przez wierzyciela z ostrzeżeniem, że brak płatności będzie skutkował przekazaniem danych do biura informacji gospodarczej.

Brak spłaty zadłużenia skutkuje możliwością przetwarzania danych przez BIG przez okres 6 lat (dla konsumentów). Po tym terminie dane muszą zostać usunięte.

W obu przypadkach informacje o przedawnionym kredycie będą miały negatywny wpływ na zdolność kredytową i mogą stanowić realną przeszkodę w uzyskaniu kolejnego finansowania. Co można zrobić, aby wyczyścić negatywną historię w BIK czy BIG? Najprościej jest poczekać, aż dane zostaną usunięte zgodnie z terminem określonym w przepisach. Można również spłacić zadłużenie, wówczas wierzyciel będzie zobowiązany do usunięcia wpisu z bazy dłużników. Innym rozwiązaniem będzie zawarcie ugody z wierzycielem w zakresie zawieszenia negatywnego wpisu.

Przedawnienie kredytu – podsumowanie

Trudno sobie wyobrazić sytuację, kiedy bank zaniecha dochodzenia spłaty kredytu. Narzędzia, które posiada – pod postacią windykacji, możliwości zawarcia ugody, prowadzenia mediacji czy skierowania sprawy na drogę postępowania sądowego, powinny wystarczyć, żeby odzyskać dług w 3 lata. Tym bardziej, że niektóre z tych czynności przerywają bieg terminu przedawnienia. Nawet jeśli obowiązek spłaty kredytu ulegnie przedawnieniu, zawsze pozostaje wpis w bazach BIK i BIG, który realnie obniża wiarygodność finansową kredytobiorcy.

PORÓWNAJ KREDYTY
avatar

Powiązane tematy

Komentarze:

Subscribe
Powiadom o
guest
0 komentarzy
Inline Feedbacks
View all comments