Kredyt hipoteczny czy gotówkowy?

wachlarz banknotów stuzłotowych w dłoni
Źródło obrazka: depositphotos

Co różni tytułowe rozwiązania? Którą z opcji wybrać na zakup sprzętu agd, a którą gdy w planach pojawia się generalny remont nieruchomości? Poniższy tekst pomoże dobrać kredyt adekwatny do waszych potrzeb i okoliczności.

Zapoznając się z artykułem „Kredyt hipoteczny czy gotówkowy?” dowiesz się:

  • czym jest kredyt gotówkowy i na co przeznaczyć można otrzymane środki,
  • czym jest kredyt hipoteczny i dlaczego trudniej go otrzymać niż kredyt gotówkowy,
  • czy możliwa jest wcześniejsza spłata tytułowych zobowiązań,
  • jakie są cechy wspólne obu kredytów,
  • w jakim okresie możliwe jest odstąpienie od umowy kredytu.

Kredyt gotówkowy

Kredyt gotówkowy to nazwa jednej z odmian kredytu konsumenckiego udzielanego przez banki osobom fizycznym. Inne to kredyt w rachunku bieżącym, czyli popularny debet, kredyt samochodowy, kredyt mieszkaniowy czy zadłużenie na karcie kredytowej. Zasady ich funkcjonowania reguluje ustawa o kredycie konsumenckim z 12 maja 2001 r.

W przypadku kredytu gotówkowego kredytodawcy w zasadzie nie interesuje na co kredytobiorca zamierza przeznaczyć pożyczone środki. W praktyce pada jednak pytanie na co pieniądze będą wydane. Doradcy kredytowi tłumaczą, że wiąże się to z polityką marketingową banku, który często promuje określone przedsięwzięcia np. remont mieszkania. Dzięki temu pożyczka na ten cel może być udzielona na preferencyjnych warunkach.

Ocena ryzyka

Z drugiej strony można domniemywać, że kredytodawca zadając dodatkowe pytania chce zadbać o prawidłową ocenę ryzyka kredytowego. Dla banku bardziej pewne wydaje się pożyczenie pieniędzy na remont mieszkania czy zakup sprzętu agd lub rtv, niż udzielenie finansowania na egzotyczną wycieczkę.

Wynika to choćby z tego powodu, że zagraniczne wojaże wiążą się z wieloma ryzykami w trakcie podróży i nie pozostaje po nich nic, co mogłoby mieć wartość w postępowaniu komorniczym. Na szczęście nie doczekaliśmy jeszcze czasów w których wspomnienia mógłby stanowić jedno z zabezpieczeń kredytu. W związku z tym finansowanie niematerialnych potrzeb kredytobiorców w dalszym ciągu obarczone jest znacznie większym ryzykiem dla banku.

Weryfikacja dochodów

Podczas wnioskowania o kredyt gotówkowy bank będzie zainteresowany wysokością, źródłem i częstotliwością dochodów potencjalnego klienta. Jedynie w przypadku kredytów gotówkowych na niewielkie kwoty (na ogół 4-5 tys. zł) pożyczonych na krótki okres (przeważnie 2-3 lata) wystarczy oświadczenie o dochodach lub wyciąg z rachunku bankowego.

Uproszczona procedura zarezerwowana jest również dla przedstawicieli wybranych zawodów. I tak np. medycy, prawnicy czy architekci liczyć mogą na wysoką kwotę i wydłużony okres finansowania przy ograniczonych do minimum formalnościach. Wieloletnie doświadczenia wskazują, że grupy zawodowe działające w oparciu o nieposzlakowaną opinię dużo lepiej wypadają pod kątem terminowej spłaty zobowiązań.

Kredyt gotówkowy – koszty

Podstawowe koszty to oprocentowanie kredytu (w większości przypadków stałe przez cały okres kredytowania, ale w umowie znajdują się na ogół zapisy o możliwej zmianie, w wyniku pogorszenia sytuacji na rynkach finansowych) i prowizja za jego udzielenie. W przypadku pożyczania kilkunastu, a na pewno kilkudziesięciu tysięcy złotych, trzeba liczyć się z koniecznością przedstawienia dodatkowego zabezpieczenia. Może to być poręczenie osób trzecich (będą one solidarnie odpowiadały z kredytobiorcą za spłatę zobowiązania), albo wykupienie ubezpieczenia na wypadek śmierci lub utraty pracy.

Kredyt hipoteczny

Istotą tego rozwiązania jest zabezpieczenie pożyczonej kwoty wpisem o kredycie w księdze wieczystej wskazanej nieruchomości (tzw. ustanowienie hipoteki). Najczęściej kredyt hipoteczny zaciągany jest właśnie na zakup nieruchomości – działki, mieszkania, domu.

Kredyt hipoteczny może być także udzielony na remont nieruchomości, budowę lub rozbudowę domu. Nie ma przeszkód, aby zabezpieczeniem zobowiązania była inna nieruchomość będącą już własnością kredytobiorcy lub osoby trzeciej, jeśli tylko wyrazi ona zgodę na to zgodę.

Z racji wysokości pożyczanej kwoty, sięgającej nawet kilkuset tysięcy złotych, klient jest dokładnie weryfikowany pod kątem zdolności i wiarygodności kredytowej. Kredytobiorca musi udokumentować dochody nie tylko swoje, ale i potencjalnych współkredytobiorców. Bank wymaga również cesji z polisy ubezpieczeniowej nieruchomości. W okresie przejściowym (przed uprawomocnieniem się wpisu hipoteki do księgi wieczystej) stosowane są zabezpieczenia przejściowe np. weksel in blanco lub poręczenie.

Dodatkowe opłaty

W przypadku kredytu hipotecznego trzeba się liczyć z wieloma dodatkowymi kosztami. Oprócz zmiennego oprocentowania (ustalanego co 3 lub 6 miesięcy zależnie od „ceny” pieniądza na rynku międzybankowym) i prowizji bankowej, w grę wchodzi jeszcze konieczność opłacenia operatu szacunkowego, ubezpieczenie przez okres kredytowania nieruchomości będącej przedmiotem zabezpieczenia, wykupienie ubezpieczenia na życie i pokrycie kosztów wpisu do księgi wieczystej.

Trzeba też pamiętać, że do chwili dostarczenia do banku informacji o ustanowieniu hipoteki, bank może naliczać też podwyższone oprocentowanie. Dzięki wielu zabezpieczeniom bank istotnie ogranicza swoje ryzyko, dzięki czemu oprocentowanie kredytu hipotecznego jest znacznie niższe niż kredytu gotówkowego. Kredyt hipoteczny warto więc wybrać, gdy pożyczamy kilkadziesiąt czy nawet kilkaset tysięcy złotych na długi okres czasu.

Wcześniejsza spłata

Wcześniejsza spłata zobowiązania w całości, podobnie jak nadpłacenie jednej lub kilku rat, są dopuszczalne zarówno w przypadku kredytu gotówkowego, jak i hipotecznego. Nadpłacenie tego pierwszego (pod warunkiem zastosowania rat stałych) sprowadza się do wpłaty wielokrotności raty kapitałowej.

W przypadku rat zmiennych lub kredytu hipotecznego ze zmienną stopą procentową, trzeba z pewnym wyprzedzeniem poinformować kredytodawcę o nadpłacie i uzgodnić z nim, czy operacja ta ma się przełożyć na skrócenie okresu kredytowania czy na zmniejszenie kwoty comiesięcznych rat. Działania te wiążą się to bowiem z koniecznością sporządzenia nowego harmonogramu spłaty kredytu.

Zgodnie z ustawą o kredycie hipotecznym kredyty o zmiennej stopie procentowej mogą być obciążone prowizją od wcześniejszej spłaty wyłącznie w okresie pierwszych 3 lat od podpisania umowy. Opłata ta nie może być wyższa niż 3% wartości spłaconej kwoty. Analizując umowę kredytową warto zwrócić uwagę, jaką politykę w tym zakresie stosuje potencjalny kredytodawca.

Cechy wspólne

Każda decyzja kredytowa jest bardzo indywidualna. Podejmowana jest po zbadaniu zdolności i wiarygodności kredytowej klienta. Bank analizuje, jak wysoką ratę może płacić co miesiąc kredytobiorca, przy uwzględnieniu jego dochodów i stałych wydatków. Wiarygodność kredytowa, to z kolei ocena punktowa klienta dokonana w oparciu o historię spłaty jego dotychczasowych zobowiązań. Informacje na ten temat znajdują się w rejestrach Biura Informacji Kredytowej.

Klienci, którzy rzetelnie wywiązywali się ze spłaty swoich dotychczasowych kredytów liczyć mogą na korzystniejsze warunki nowego zobowiązania. Dlatego istotne jest, by przed rozpoczęciem starań o kredyt upewnić się, czy w BIK figurują poprawne zapisy. Osoby, które nie korzystały dotąd z żadnych produktów kredytowych, choćby z karty kredytowej czy limitu w rachunku osobistym, powinny uruchomić choć jeden z tych produktów. Najlepiej kilka miesięcy przed złożeniem wniosku kredytowego.

Praktyka ta pozwala „wypracować” sobie pozytywną historię kredytową. To bardzo ważne. Jej brak utrudnia instytucji finansowej jednoznaczną ocenę klienta. W konsekwencji bank traktuje wnioski takich osób jako bardziej ryzykowne, co przekłada się na gorsze warunki finansowania lub, w skrajnych przypadkach, wiąże się odrzuceniem wniosku kredytowego.

Odstąpienie od umowy

Przepisy dają kredytobiorcy prawo odstąpienia od umowy kredytu w ciągu 14 dni od podpisania umowy. Wynika to z postanowień wspomnianej ustawy o kredycie konsumenckim z 2001 r. i ustawy o kredycie hipotecznym z 2017 r. Kredytobiorca powinien poinformować bank o odstąpieniu od umowy na druku, który musi mu zostać wręczony w chwili zawierania umowy kredytowej. Zwrot pożyczonych pieniędzy musi nastąpić w ciągu 30 dni od chwili złożenia oświadczenia o odstąpieniu od kredytu.

Jeśli środki zostały przekazane klientowi przed złożeniem przez niego informacji o odstąpieniu od umowy kredytu, to musi on zapłacić odsetki za czas, w którym dysponował pieniędzmi. Z kolei bank ma 30 dni, od chwili uzyskania informacji o odstąpieniu przez kredytobiorcę od umowy, na rozliczenie się z nim z opłat pobranych w związku z uruchomieniem kredytu, np. prowizji.

Instytucja finansowa poniesie też koszty innych opłat bezzwrotnych związanych z udzieleniem kredytu. W przypadku kredytu hipotecznego może to być koszt sporządzenia operatu szacunkowego, który był wykonywany na zlecenie banku, a nie kredytobiorcy. Czym innym jest z kolei wypowiedzenie umowy kredytu w trakcie jego trwania. Czynności tej mogą dokonać obie strony zgodnie z warunkami wyszczególnionymi w umowie kredytowej.

 

Czytaj też: Czym jest RRSO i co właściwie mówi o koszcie kredytu?

Czytaj też: Rata równa czy malejąca – różnica liczona w tysiącach złotych

Powiązane tematy

Komentarze: