Czym jest i jak działa odwrócony kredyt hipoteczny?

mode domu na dłoniach i worek pieniędzy
Źródło obrazka: depositphotos

Odwrócony kredyt hipoteczny to rozwiązanie adresowane do seniorów, którzy chcieliby otrzymać dodatkowe źródło dochodu w zamian za przekazanie bankowi prawa do nieruchomości po śmierci. W wielu państwach stał się podstawowym zabezpieczeniem emerytalnym. W Polsce to wciąż rzadkość.

 

Odwrócony kredyt hipoteczny został wprowadzony do polskiego ustawodawstwa 15 grudnia 2014 roku. Niestety, pomimo upływu czasu, wciąż nie znalazł się w ofercie żadnego banku. Jest jednak chętnie udzielany przez inne instytucje finansowe. Jak wynika z danych raportu przygotowanego przez DOM S.A., tylko w latach 2008–2017 sporządzono 75 tysięcy umów umożliwiających dożywotnie korzystanie z lokalu przez kredytobiorcę w zamian za otrzymanie pożyczki. Łącznie wypłacono seniorom w tym okresie ponad 16 mln zł świadczeń. Brak stosownych regulacji sprawia jednak, że to także mechanizm przyciągający wielu oszustów.

Odwrócony kredyt hipoteczny – jak działa?

Zgodnie z ustawą odwrócony kredyt hipoteczny obliguje bank do oddania do dyspozycji kredytobiorcy nieruchomości na czas nieoznaczony w zamian za udzielenie pożyczki zabezpieczonej hipoteką, sama spłata następuje natomiast już po jego śmierci. W praktyce oznacza to, że osoba, która ubiega się o uzyskanie odwróconego kredytu hipotecznego, otrzymuje środki pieniężne jednorazowo lub w ratach, zachowuje jednak prawo do dożywotniego korzystania z lokalu.

Kredytobiorca nie musi obawiać się o to, że będzie musiał niespodziewanie rozpocząć spłatę zobowiązania. Co ważne – kredyt tego typu nie pozbawia spadkobierców prawa do nieruchomości – będą mogli albo spłacić zadłużenie, albo przenieść na bank prawo własności. Jeżeli wartość nieruchomości przewyższy kwotę zadłużenia, otrzymają natomiast stosowną rekompensatę.

Dla kogo jest odwrócony kredyt hipoteczny?

Odwrócony kredyt hipoteczny to rozwiązanie adresowane do seniorów, którzy chcieliby poprawić swoją sytuację materialną. Forma, jaką przewiduje ustawa, gwarantuje również wysokie bezpieczeństwo – kredytobiorcy nie muszą obawiać się o to, że stracą prawo do nieruchomości. Mogą także odstąpić od umowy bez dodatkowych kosztów. Wprowadzenie tego narzędzia jest niezwykle ważne zwłaszcza w kontekście postępującego starzenia się społeczeństwa oraz bardzo niskiej stopy zastąpienia (stosunku pierwszego świadczenia emerytalnego do ostatniej pensji), która wynosi obecnie 31,6% i jest jedną z najniższych na świecie.

Uzyskanie odwróconej hipoteki

Prawo do ubiegania się o odwrócony kredyt hipoteczny mają osoby posiadające prawo własności lub współwłasności nieruchomości, dysponujące spółdzielczym własnościowym prawem do lokalu lub użytkowaniem wieczystym. Suma kredytu zależy przede wszystkim od wartości samej nieruchomości. Bank dokona jej skrupulatnej wyceny, otrzymane świadczenie uzależni także od innych dodatkowych kosztów (sądowych, notarialnych). Każdy wniosek podlega indywidualnemu rozpatrzeniu, można się więc spodziewać, że duże znaczenie będzie odgrywać wiek oraz stan zdrowia potencjalnych kredytobiorców.

Koszty odwróconego kredytu hipotecznego

Należy pamiętać o tym, że koszty będą rosły także po śmierci kredytobiorcy – oprocentowanie przestanie być naliczane dopiero w chwili spłaty całości zobowiązania lub przeniesienia prawa własności na bank. Odwrócona hipoteka nakłada na kredytobiorców także pewne obowiązki: przede wszystkim zobowiązuje ich do zachowania nieruchomości w odpowiednim stanie technicznym, może być wymagane ubezpieczenie od nieszczęśliwych wypadków. Szczegółowy wykaz wszystkich kosztów i zobowiązań bank powinien przekazać kredytobiorcy najpóźniej do 7 dni przed datą podpisania umowy.

Odwrócony kredyt hipoteczny w Polsce

Niestety odwrócone kredyty hipoteczne wciąż nie znalazły się w ofercie żadnego z polskich banków. Większość z nich powołuje się na wysokie ryzyko, które wiąże się z tym mechanizmem, oraz brak odpowiednich nawyków w polskim społeczeństwie. Nie oznacza to jednak, że podobnego produktu nie znajdziemy w ofercie innych instytucji finansowych. Rozwiązanie to nazywane jest rentą dożywotnią i oferowane jest przez Fundusz Hipoteczny Familia S.A oraz Fundusz Hipoteczny DOM.

Obok uczciwych podmiotów zetknąć można się jednak również z oszustami, żerującymi na naiwności starszych ludzi. Zapotrzebowanie na kredyt tego typu jest bardzo duże i zyskuje coraz większą popularność. Jak wynika z raportu Konferencji Przedsiębiorstw Finansowych w Polsce, aż 80% seniorów posiada prawo własności do nieruchomości. Zamrożony w ten sposób kapitał mógłby okazać się atrakcyjnym sposobem na uzyskanie dodatkowej gotówki.

Odwrócona hipoteka na świecie

W wielu państwach odwrócony kredyt hipoteczny stał się jednym z podstawowych narzędzi zabezpieczenia finansowej przyszłości seniorów. Szczególną popularnością cieszy się w świecie anglosaskim. Jak wskazuje branżowy portal PropertyWire, w samej Wielkiej Brytanii w 2017 roku zawarto 37 037 umów tego typu, odnotowując ponad 30% wzrost w stosunku do roku poprzedniego. Bardzo dużym zainteresowaniem cieszy się również w Stanach Zjednoczonych oraz Australii.

Podobne rozwiązania zostały ostatnio wprowadzone przez ustawodawców we Włoszech i w Szwecji. Każdego roku przybywa seniorów, którzy decydują się na kredyt tego typu – w Szwecji jego udzielaniem zajmuje się specjalna instytucja Svensk Hypotekspension, nadzorowana przez Urząd Nadzoru Finansowego.

 

Czytaj też: 5 sposobów na obniżenie raty kredytu hipotecznego

Czytaj też: Jakie produkty bank dodaje do kredytu hipotecznego?

Powiązane tematy

banknoty różnych krajów - EUR, GBP, USD

Standard IBAN – przelewy bez granic

Era zakupów internetowych i międzynarodowej współpracy biznesowej związana jest koniecznością transferowania środków poza granice kraju. Odpowiedzią na powyższe zapotrzebowanie jest...

Komentarze: