Skorzystaj z pomocy jednego z 200 naszych Konsultantów.
Finanse
Pracujemy:
pn. - pt. 8:00 - 19:00
Zadzwoń 22 417 11 63

Upadłość konsumencka – panaceum czy wysłużony slogan?

Upadłość konsumencka to jedno z rozwiązań, które może okazać się pomocne w przypadku rosnącego zadłużenia i trudności w spłacie zobowiązań. Kolejna nowelizacja prawa upadłościowego ma na celu łatwiejsze przeprowadzenie całego procesu. Jednak czy na pewno upadłość to najlepsze i skuteczne rozwiązanie na wyjście z długów?

załamany mężczyzna w garniturze trzymający się za głowę OBLICZ ZDOLNOŚĆ

Z danych Centralnego Ośrodka Informacji Gospodarczej wynika, że w 2019 r. ogłoszono upadłość konsumencką w stosunku do 7944 osób. To wzrost aż o 20,91 % w porównaniu do roku 2018. Patrząc na strukturę wieku osób ogłaszających upadłość w 2019 r. to jej największa liczba dotyczy osób w przedziale wiekowym 40-49 lat (23,18%) oraz 60-69 lat – (20,88%).

Co ciekawe częściej na upadłość konsumencką decydowały się kobiety – 4507 osób (czyli 56,73% wszystkich upadłości) niż mężczyźni – 3437 osób (udział procentowy na poziomie 43,27%). Największa liczba upadłości konsumenckich została ogłoszona w 2019 r. w województwie mazowieckim – 1581, w tym 817 w samej Warszawie.

Od stycznia 2015 r., kiedy to zostały złagodzone przepisy w zakresie upadłości konsumenckiej, z instytucji tej skorzystało już 26.595 osób. Średni wzrost liczby ogłoszonych upadłości przez ostatnie cztery lata wynosił 20%. Patrząc na dotychczasowy trend można przypuszczać, że liczba wniosków i ogłoszonych upadłości w 2020 r. może być jeszcze wyższa, z uwagi na nowelizację ustawy, która weszła w życie 24 marca 2020 r. Nowe zasady nie zawsze będą korzystne dla dłużników.

Na czym polega upadłość konsumencka?

Głównym celem ogłoszenia upadłości dłużnika jest przede wszystkim jego całkowite oddłużenie (w drodze umorzenia całości lub części długów lub ich spłaty). Dzięki temu dłużnik może zacząć nowy start już bez zaległych zobowiązań. W postępowaniu upadłościowym nie ma znaczenia wysokość długu. Liczy się jedynie to, że dłużnik nie może ich dalej terminowo spłacać.

Instytucja upadłości konsumenckiej została uregulowana przepisami ustawy Prawo upadłościowe – ostatnia nowelizacja prawa w tym zakresie weszła w życie 24 marca 2020 r. Nowe przepisy mają uprościć i usprawnić całą procedurę.

Upadłość konsumencka w Polsce – kto może skorzystać?

Upadłość konsumencką stosuje się do dłużnika, który stał się niewypłacalny czyli utracił zdolność do regulowania swoich wymagalnych zobowiązań pieniężnych. Przyjmuje się, że ma to miejsce wówczas, jeśli opóźnienia w spłacie przekraczają trzy miesiące. Nowelizacja przyniosła rozszerzenie kręgu osób, które mają prawo do skorzystania z tej instytucji: przepisy oprócz konsumentów (czyli osób fizycznych nie prowadzących działalności gospodarczej) obejmują również na tych samych zasadach osoby prowadzące jednoosobową działalność gospodarczą.

Ponadto dotychczas obowiązujące zasady zamykały drogę do ogłoszenia upadłości osobom, które doprowadziły do niewypłacalności umyślnie lub wskutek rażącego niedbalstwa. Według aktualnego stanu prawnego sąd na etapie rozpatrzenia wniosku o ogłoszenie upadłości bada jedynie czy została spełniona przesłanka niewypłacalności dłużnika. Ma to usprawnić postępowanie.

Upadłość konsumencka – czyli od czego zacząć?

Pierwszy krok to złożenie wniosku o ogłoszenie upadłości konsumenckiej. Wniosek rozpatruje właściwy sąd upadłościowy czyli Sąd Rejonowy Wydział Gospodarczy ds. upadłościowych i naprawczych właściwy dla dłużnika ze względu na jego miejsce zwykłego pobytu. Opłata od wniosku to tylko 30 zł.

Wniosek dłużnika o ogłoszenie upadłości zawiera m.in.:

  • oznaczenie sądu, do którego kierowany jest wniosek,
  • dane dłużnika – imię i nazwisko oraz numer PESEL, dane do korespondencji,
  • informację czy dłużnik jest reprezentowany przez pełnomocnika,
  • przedstawienie aktualnego i zupełnego wykazu majątku z jego szacunkową wyceną obejmującego zarówno opis składników majątkowych w zakresie posiadanych nieruchomości i rzeczy ruchomych oraz wykaz posiadanych środków pieniężnych w gotówce,
  • spis wierzycieli i wskazanie ewentualnych wierzytelności spornych,
  • informacje o osiągniętych przychodach w okresie sześciu miesięcy przed złożeniem wniosku,
  • informacje o liczbie osób pozostających na utrzymaniu dłużnika i o kosztach poniesionych na ich utrzymanie,
  • wskazanie okoliczności, które uzasadniają ogłoszenie upadłości i ich uprawdopodobnienie.

Aktualny wzór wniosku dłużnika o ogłoszenie upadłości osoby fizycznej nieprowadzącej działalności gospodarczej stanowi załącznik do rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 18 marca 2020 r. Wniosek może złożyć również wierzyciel dłużnika – wówczas oprócz danych identyfikujących dłużnika, wierzyciela i jego wierzytelności, należy przede wszystkim uzasadnić i uprawdopodobnić żądanie wniosku.

Zawiniona niewypłacalność – to negatywne konsekwencje dla dłużnika

Zgodnie z nowymi przepisami sąd już nie oddali wniosku dłużnika o ogłoszenie upadłości, jeżeli ten swoim rażącym postępowaniem przyczynił się do powstania stanu niewypłacalności. Przyczyny, które doprowadziły dłużnika do kłopotów finansowych uzasadniających upadłość, zostaną zbadane dopiero po ogłoszeniu upadłości i będą miały wpływ na ustalenie planu spłaty wierzycieli.

W lepszej sytuacji będzie dłużnik, którego niewypłacalność powstała z przyczyn od niego niezależnych czyli np. utraty pracy czy choroby, która uniemożliwia wykonywanie dotychczasowego zawodu. W takim przypadku dłużnik może zostać zobowiązany do spłaty swoich długów maksymalnie przez 36 miesięcy. Zawinione działanie czyli wina umyślna lub rażące niedbalstwo będzie karane dłuższym okresem spłaty: od minimum 36 miesięcy do 7 lat.

Co więcej jeśli sąd uzna, że dłużnik sam celowo doprowadził do swojej niewypłacalności czyli celowo nie regulował swoich zobowiązań albo trwonił majątek świadomie, to odmówi umorzenia zobowiązań bez planu spłaty, co w konsekwencji będzie oznaczać brak oddłużenia.

Konsekwencje ogłoszenia upadłości konsumenckiej

Sąd uwzględniając wniosek dłużnika lub wierzyciela wydaje postanowienie o ogłoszeniu upadłości, w którym określa kto będzie pełnił funkcję sędziego-komisarza, wskazuje syndyka oraz wzywa wierzycieli do zgłoszenia wierzytelności syndykowi w terminie 30 dni od dnia obwieszczenia postanowienia.

Upadły jest zobowiązany do wskazania i wydania syndykowi całego swojego majątku, który staje się masą upadłości i ma na celu zaspokojenie wierzycieli. Co oznacza, że upadły dłużnik traci możliwość korzystania i rozporządzania swoim majątkiem – samochodem, mieszkaniem czy wynagrodzeniem w wysokości, która zgodnie z przepisami może podlegać zajęciu.

Ogłoszenie upadłości konsumenckiej ma wpływ również na stosunki pomiędzy małżonkami – majątek wspólny małżonków wchodzi do masy upadłości. Co więcej, jeśli ustanowienie rozdzielności majątkowej między małżonkami miało miejsce wcześniej, w ciągu roku przed złożeniem wniosku o ogłoszenie upadłości, to i tak będzie ono bezskuteczne w stosunku do masy upadłości.

Dodatkowo sąd zbada czynności prawne mające na celu przeniesienie posiadanego majątku czyli np. darowizny, umowy sprzedaży i inne. Takie działania mają na celu chronić wierzycieli przed celowym ukrywaniem majątku przez upadłego dłużnika.

Likwidacja majątku dłużnika

Po ogłoszeniu upadłości syndyk niezwłocznie przystąpi do spisu inwentarza oraz oszacuje masę upadłości i sporządzi plan likwidacji. Upadły dłużnik ma na tym etapie obowiązek współpracy z syndykiem. Celem likwidacji majątku jest jego spieniężenie i zaspokojenie roszczeń wierzycieli. Jeśli pieniądze nie wystarczą na pokrycie wszystkich zobowiązań, sąd ustali dodatkowy plan spłaty, a także może zadecydować o umorzeniu długów.

Jednak całkowite umorzenie długów będzie możliwe tylko w sytuacji kiedy sąd lub tymczasowy nadzorca sądowy udowodnią, że dłużnik nie posiada majątku oraz że jest trwale niezdolny do spłaty zobowiązań. Jeśli niezdolność do regulowania zobowiązań ma według sądu charakter przejściowy, wówczas podejmie decyzję o warunkowym umorzeniu zobowiązań.

Co to oznacza dla dłużnika? Przede wszystkim ograniczenie dysponowania majątkiem przez okres 5 lat i obowiązek składania corocznych sprawozdań dotyczących jego sytuacji majątkowej.

Upadłość konsumencka – czy to się opłaca?

Postępowanie upadłościowe to proces złożony. Ostatnia nowelizacja prawa zapewne przyczyni się do zwiększenia liczby ogłoszonych upadłości konsumenckich, jednak nie zawsze samo zakończenie postępowania może być satysfakcjonujące dla dłużnika.

Ogłoszenie upadłości nie powinno być traktowane jako panaceum na problemy finansowe a raczej jako ostateczność. Leczenie trudnej sytuacji warto zacząć od mniej inwazyjnej kuracji. Rozmowy z wierzycielami, negocjacja warunków spłaty, możliwość zawarcia ugody, przesunięcie terminów płatności spłaty zadłużenie w czasie czy rozłożenie długu na kilka rat – to wszystko sposoby, które można zastosować w przypadku narastania długu.

Trzeba pamiętać, że w świetle znowelizowanych przepisów uzyskanie statusu upadłości może być prostsze, ale nie zawsze w pełni doprowadzi do podstawowego celu jakim jest całkowite oddłużenie.

PORÓWNAJ KREDYTY
avatar

Powiązane tematy

Komentarze:

Dodaj komentarz

avatar
  Subscribe  
Powiadom o